Netwerkagenda Erfgoedbeoefening

Dit is een open uitnodiging aan iedereen om mee te denken over erfgoedzorg voor, door en met de samenleving. Centraal staat de vraag hoe de agenda van overheden, instellingen, vrijwilligersorganisaties en anderen die erfgoedbeoefenaars ondersteunen voor de komende jaren er uit zou moeten zien. Het gaat over ambities, uitdagingen, kansen en wat praktisch haalbaar is. Denk ook mee!

Cultureel erfgoed wordt gemaakt, beheerd en verzorgd door mensen. Omdat ze het belangrijk vinden voor hun identiteit of voor de samenleving als geheel. Ze houden het levend en geven het door aan volgende generaties. Ze zijn vrijwilliger in een museum, onderhouden een traditie of ambacht, zetten zich in voor herbestemming van een monument, etc. De Netwerkagenda Erfgoedbeoefening gaat over de vraag hoe al die mensen nog beter ondersteund kunnen worden en hoe we dat met elkaar kunnen organiseren. De deelnemende organisaties en partners willen hun dienstverlening en activiteiten daarop afstemmen. Ook willen zij erfgoedbeoefenaars meer invloed geven op de manier waarop we met elkaar de erfgoedzorg in het Koninkrijk der Nederlanden organiseren.

De Netwerkagenda wordt op dit moment opgesteld en staat open voor bijdragen van iedereen. Alle input tot nu toe is verzameld in een werkdocument, waarop iedereen kan reageren. Regelmatig worden bijeenkomsten georganiseerd om agendapunten uit te werken.

De Netwerkagenda Erfgoedbeoefening is een initiatief van OCW, RCE, KIEN, OPEN en het LKCA. Voluit: het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, de koepel van provinciale erfgoedhuizen OPEN en het Landelijk Kenniscentrum Cultuureducatie en Amateurkunsten.

De Netwerkagenda Erfgoedbeoefening is opgebouwd rond drie ambities:

1. Erfgoedgemeenschappen beter ondersteunen
   Bevorderen van toekomst bestendige en sterke erfgoedgemeenschappen
2. De zorg voor erfgoed delen
   Bestendigen richtinggevende Faro-principes in de praktijk van overheden, instellingen en fondsen
3. Bijdragen aan de samenleving
   Verbinden cultureel erfgoed aan maatschappelijke vraagstukken

U kunt op verschillende manieren een bijdrage leveren aan de Netwerkagenda Erfgoedbeoefening:

• Reageer op het eerste Werkdocument van de netwerkagenda. Dat kan via het reactieformulier (tot 19 november) of door een mail te sturen naar faro@cultureelerfgoed.nl.
• Neem deel aan een van de bijeenkomsten die worden georganiseerd. Deze bijeenkomsten worden aangekondigd op deze pagina. Tijdens deze bijeenkomsten wordt de agenda besproken of worden specifieke thema's of opgaven verder uitgediept. 
• Nodig een van de initiatiefnemers van de netwerkagenda uit voor een bijeenkomst die u zelf organiseert. Dit kan ook om een online afspraak gaan met een beperkte groep mensen. Stuur een mail aan faro@cultureelerfgoed.nl (voor OCW en/of RCE), info@immaterieelerfgoed.nl (voor KIEN), info@lkca.nl, of info@openerfgoed.nl. 

Beste,

Zoals je misschien weet wordt het Verdrag van Faro naar alle waarschijnlijkheid in 2027 in Nederland geratificeerd.* Na de Uitvoeringsagenda Faro die dit jaar eindigt, werken we daarom nu aan het vervolg; een Netwerkagenda Erfgoedbeoefening. Centraal staat de vraag: op welke manier geven we uitvoering aan het Verdrag van Faro in Nederland?

De Netwerkagenda wordt opgesteld in samenwerking met allerlei partijen die zich betrokken voelen bij erfgoed. Gemeenten zijn daarbij een onmisbare partner. We vinden het belangrijk dat gemeenten zelf kunnen aangeven hoe zij de implementatie van het Verdrag van Faro zien.

Oproep!
Daarom deze oproep: wil jij meedenken over de toekomst van Faro in Nederland? Heb jij ideeën over wat dit Verdrag betekent voor gemeenten? Hoe moeten gemeenten hiermee omgaan? Zie jij kansen, mogelijkheden, behoeften, doelen of knelpunten? Dan hebben we jouw hulp nodig.

Concreet zoeken we een aantal enthousiaste ambtenaren die zich samen willen inzetten om met collega’s bij andere gemeenten in gesprek te gaan over het Verdrag van Faro. We verwachten een tijdsinvestering van ca. drie online overleggen en één fysieke bijeenkomst in de komende maanden, tot begin volgend jaar. Waar gewenst kunnen wij hierbij ondersteuning bieden.

Wil jij meedenken? Laat het weten door een mail te sturen aan Inge den Oudsten via i.denoudsten@mooinoord-holland.nl vóór 12 oktober.

Hartelijke groet, namens de betrokkenen uit de werkgroep voor de Netwerkagenda erfgoedbeoefening,

OCW – Gábor Kozijn

RCE – Marjolein Woltering

VNG – Fenna van Hout

NSCE en OPEN – Inge den Oudsten

* Het Verdrag van Faro is een erfgoedverdrag van de Raad van Europa. Het nodigt overheden uit om te reflecteren op de erfgoedzorg en om aanvullende perspectieven te verkennen. Het verdrag kent een andere insteek dan de bekende erfgoedverdragen. De focus ligt in dit verdrag niet op het erfgoed zelf. De focus ligt op de mensen die erfgoed belangrijk vinden en hoe zij daarmee omgaan. Je leest er hier meer over.

Belangrijke bijdragen aan de Netwerkagenda

In april 2026 is een vragenlijst opengesteld ('velduitvraag') met als doel om de behoeften en prioriteiten van het erfgoedveld in kaart te brengen voor de volgende fase van de implementatie van het Verdrag van Faro. De waardevolle inzichten van 135 respondenten gaan een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de Netwerkagenda Erfgoedbeoefening. 

Bekijk de uitkomsten van de velduitvraag

Voor gemeentelijk (erfgoed)beleid zijn de Bestuurlijke Afspraken Cultuurbeoefening (BAC) 2025-2028 van belang. Deze afspraken zijn een gezamenlijk initiatief van het ministerie van OCW namens de rijksoverheid, IPO namens de provincies en VNG namens de gemeenten. Zij zetten in op drie ambities: een sterk ecosysteem voor cultuurbeoefening, het centraal stellen van de cultuur- en erfgoedbeoefenaar, het versterken van de verbinding tussen cultuur en maatschappelijke opgaven. 

Een doel in de BAC is om in aanloop naar de ratificatie van het Verdrag van Faro het gedachtengoed van het verdrag medebepalende inspiratiebron te maken, wanneer erfgoedbeleid wordt herzien of ontwikkeld.

Lees meer hierover op de website van LKCA